BIM Trong Thiết Kế Và Giá Trị Thật Sự Đối Với Chủ Đầu Tư

BIM trong thiết kế thường được nhắc đến như một xu hướng công nghệ tiên tiến. Nhưng với nhiều người, BIM vẫn còn mơ hồ – không biết nó khác gì Revit, khác gì mô hình 3D và thực sự đem lại điều gì cho dự án.

BIM Trong Thiết Kế Không Chỉ Là Mô Hình 3D

Đây là hiểu lầm phổ biến nhất. Một mô hình 3D đẹp có thể giúp chủ đầu tư dễ hình dung công trình. 

Nhưng nếu mô hình đó không chứa dữ liệu kỹ thuật, không phối hợp giữa kết cấu và MEP, không kiểm soát cao độ hay lỗ mở, thì nó chưa tạo ra giá trị hay được xem là triển khai BIM đúng nghĩa.

BIM là một quy trình quản lý thông tin xuyên suốt vòng đời dự án. Phần nhìn thấy – mô hình 3D – chỉ là kết quả bề mặt. 

Phần tạo ra giá trị là dữ liệu bên trong: cấu kiện có thông số đúng không, các bộ môn dùng chung một hệ tọa độ không, thông tin thay đổi ở một bản vẽ có phản ánh đúng ở bản vẽ khác không.

Revit là một trong những công cụ được dùng trong quy trình BIM – cùng với Navisworks, ETABS, AutoCAD và nhiều phần mềm khác tùy mục đích. 

Dùng Revit không có nghĩa là đã làm BIM. BIM là cách những công cụ đó được tổ chức, phối hợp và kiểm soát trong một quy trình chung.

Mô hình BIM được triển khai đúng cách cần có đủ dữ liệu hình học và phi hình học để phục vụ phối hợp bộ môn, kiểm tra xung đột và bóc tách khối lượng.

BIM Khác Gì So Với CAD Và Revit Trong Quy Trình Thiết Kế?

CAD cho phép vẽ bất cứ thứ gì mà không cần ràng buộc thông tin. Một đường thẳng trong CAD chỉ là một đường thẳng – không ai biết nó là dầm, là ống hay là tường nếu không đọc chú thích.

Revit khác ở chỗ mỗi cấu kiện đều mang thông tin: chiều dài, chiều cao, vật liệu, quan hệ với cấu kiện khác. Thay đổi kích thước một cột trong mặt bằng, mặt cắt và mặt đứng cũng tự cập nhật. 

Đây là ưu điểm rõ nhất so với CAD – thông tin nhất quán, ít lỗi sai do chỉnh tay từng bản vẽ.

Cần hiểu rõ Revit chỉ là công cụ hỗ trợ dựng mô hình. BIM là quy trình sử dụng công cụ đó – và nhiều công cụ khác – theo một cách có kiểm soát, có phối hợp và có mục tiêu rõ ràng. 

Trong thực tế triển khai: Bước đầu dùng Revit thường chậm hơn CAD vì phải nhập dữ liệu đầy đủ. Nhưng từ các bước về sau - việc phối hợp đa bộ môn, xuất bản vẽ, bóc tách khối lượng – tốc độ và độ chính xác luôn cao hơn rõ rệt.

>>> Xem thêm:Revit Đóng Vai Trò Gì Trong Các Dự Án Thiết Kế Nhà Cao Tầng?

Giá Trị Thật Của BIM Nằm Ở Phối Hợp Kiến Trúc – Kết Cấu – MEP

Dự án cao tầng không phải là việc của một bộ môn. Kiến trúc định hình không gian, kết cấu đảm bảo an toàn, MEP đưa hệ thống kỹ thuật vào công trình. Ba bộ môn đó luôn tác động lẫn nhau.

Khi mỗi bộ môn làm việc riêng, rủi ro xung đột rất cao. Ống gió thiết kế đúng theo MEP nhưng đi qua đúng vị trí dầm của kết cấu. 

Trần kỹ thuật cao độ theo kiến trúc nhưng không còn đủ chỗ cho hệ thống MEP bên trên. Shaft và lỗ mở chưa được chốt, mỗi bộ môn để khác vị trí.

BIM trong thiết kế giúp đưa ba bộ môn này về cùng một môi trường phối hợp. Khi mô hình của từng bộ môn được combine lại, các điểm không khớp trở nên nhìn thấy được. 

Đó không phải là tự động sửa lỗi – mà là có cơ hội nhìn thấy lỗi trước khi nó trở thành vấn đề ngoài công trường.

Với vai trò tổng thầu thiết kế, Song Anh tiếp cận BIM như một quy trình phối hợp tổng thể giữa kiến trúc – kết cấu – MEP, thay vì chỉ dựng một mô hình riêng lẻ cho từng bộ môn. 

Combine được thực hiện ngay từ giai đoạn thiết kế cơ sở, không phải sau khi hồ sơ đã gần chốt.

BIM Trong Thiết Kế: Giải Pháp Phát Hiện Xung Đột Kỹ Thuật:

Những xung đột thường gặp trong dự án cao tầng khi không phối hợp sớm:

• Ống gió, ống nước PCCC hoặc ống cấp thoát nước vướng vào dầm kết cấu – phổ biến nhất ở tầng kỹ thuật và hành lang.
• Trần hoàn thiện bị ép thấp hơn yêu cầu vì hệ MEP không đủ không gian – ảnh hưởng trực tiếp đến thông thủy và trải nghiệm không gian.
• Shaft, lỗ mở và sleeve chưa được chốt đồng bộ – mỗi bộ môn đặt ở vị trí khác nhau dẫn đến đục sửa ngoài công trường.
• Cao độ kiến trúc không khớp với cốt kết cấu – sảnh, cầu thang, sàn ngoài nhà bị lệch so với sàn kết cấu thực tế.
• MEP đi qua khu vực kết cấu không cho phép – phải đổi tuyến ở giai đoạn thi công, chi phí và thời gian tăng theo.

Điểm quan trọng: clash detection (kiểm tra va chạm trên mô hình) không tự xử lý những xung đột này. Nó chỉ làm cho chúng nhìn thấy được. Người có năng lực kỹ thuật mới là người quyết định xử lý theo phương án nào – đổi tuyến MEP, điều chỉnh tiết diện dầm, hay chỉnh lại cao độ.

BIM Giúp Chủ Đầu Tư Kiểm Soát Tối Đa Rủi Ro Trước Khi Thi Công

Nhiều lỗi thiết kế không nhìn thấy được trên bản vẽ 2D. Một mặt bằng có thể trông hoàn chỉnh, nhưng khi tổ hợp ba bộ môn lại, xung đột mới bộc lộ. Khi phát hiện lúc thi công, chi phí xử lý thường cao gấp nhiều lần so với khi phát hiện ở giai đoạn thiết kế.

Ví dụ thực tế: ở một hành lang kỹ thuật, chỉ cần một tuyến ống lớn đi sai cao độ, phần trần hoàn thiện có thể bị ép xuống, làm giảm thông thủy và ảnh hưởng đến trải nghiệm không gian trong suốt vòng đời công trình. 

Với chủ đầu tư, giá trị không chỉ là phát hiện lỗi – mà là có đủ thời gian để xử lý lỗi khi còn đang ở giai đoạn thiết kế, khi mọi điều chỉnh vẫn còn ít tốn kém nhất.

Trong thực tế: Tầng hầm và hành lang là hai vị trí dễ phát sinh xung đột nhất. Đây là nơi các hệ thống MEP gom về, không gian hẹp và yêu cầu thông thủy lại cao. 

Nếu không combine 3 bộ môn từ giai đoạn cơ sở, rủi ro phát sinh ở những vị trí này rất khó tránh.

>>> Tìm hiểu thêm:Quy Trình Phối Hợp Đa Bộ Môn Trong Thiết Kế Nhà Cao Tầng

Những Hiểu Lầm Phổ Biến Khi Nhắc Đến BIM Trong Thiết Kế

Một số hiểu lầm thường gặp, đặc biệt với người mới tiếp cận BIM:

• Dùng Revit là đã làm BIM: Revit chỉ là phần mềm dựng mô hình. Làm BIM đòi hỏi quy trình phối hợp, kiểm soát dữ liệu và đội ngũ hiểu công trình thực tế.
• BIM chỉ để dựng phối cảnh 3D: Phối cảnh là kết quả phụ. Giá trị cốt lõi nằm ở dữ liệu, phối hợp bộ môn và kiểm soát thay đổi trong suốt quá trình thiết kế.
• BIM làm dự án nhanh hơn ngay từ đầu: Giai đoạn đầu thường chậm hơn CAD vì phải nhập dữ liệu đầy đủ và đúng cách. Tốc độ tăng lên rõ rệt từ giai đoạn phối hợp, xuất bản vẽ và bóc tách khối lượng về sau.
• BIM tự động phát hiện và xử lý mọi lỗi: Phần mềm chỉ chỉ ra xung đột – con người mới là người phân tích và quyết định phương án xử lý. Không có kỹ sư giỏi, mô hình BIM cũng chỉ là hình ảnh.
• Chỉ cần thuê người dựng model là đủ: Modeler giỏi cần thiết, nhưng BIM cần cả người hiểu thiết kế, hiểu thi công và hiểu cách phối hợp các bộ môn. Tách hai yếu tố này ra, giá trị BIM giảm mạnh.

Khi Nào Dự Án Cao Tầng Nên Triển Khai BIM Từ Sớm?

Triển khai BIM càng muộn thì càng khó phát huy giá trị. Vì nhiều quyết định quan trọng – cao độ, phương án kết cấu, tuyến MEP chính, vị trí shaft – đã bị chốt trước khi có mô hình phối hợp.

Dưới đây là các loại hình dự án nên ưu tiên triển khai BIM ngay từ giai đoạn thiết kế cơ sở:

• Chung cư cao tầng, căn hộ, khách sạn, khu phức hợp – nơi nhiều bộ môn phải phối hợp chặt chẽ.
• Dự án có tầng hầm sâu, khối đế lớn, hệ MEP phức tạp – là những vị trí dễ phát sinh xung đột nhất.
• Dự án cần kiểm soát khối lượng, dự toán và suất đầu tư chặt từ giai đoạn thiết kế.
• Dự án cần hồ sơ đồng bộ để phục vụ đấu thầu, thi công và nghiệm thu với ít phát sinh nhất có thể.
• Dự án chủ đầu tư cần nhìn thấy phương án rõ ràng trước khi cam kết chi phí lớn.

>>> Xem thêm:Vì Sao Nên Lựa Chọn BIM Thay Vì Thiết Kế Truyền Thống ?

Điểm quan trọng không nằm ở loại dự án mà ở thời điểm triển khai. 

Một dự án dù lớn đến đâu, nếu BIM chỉ được đưa vào ở giai đoạn thiết kế kỹ thuật hoặc muộn hơn, nhiều lợi ích đã bị cắt bớt vì không còn không gian điều chỉnh.

Song Anh Triển Khai BIM Theo Tư Duy Thiết Kế Tổng Thể

Công Ty Cổ Phần Tư Vấn Đầu Tư Xây Dựng Song Anh tự hào là đơn vị tiên phong ứng dụng BIM trong các dự án cao tầng, công trình cấp 1, phối hợp đa bộ môn trong cùng một mô hình.

Mô hình này chỉ có ý nghĩa khi kiến trúc, kết cấu, MEP và các dữ liệu kỹ thuật được phối hợp bởi đội ngũ thực sự hiểu công trình.

Tổng thầu thiết kế Song Anh ứng dụng BIM để hỗ trợ combine cả 3 bộ môn thiết kế trong cùng một hệ tọa độ và môi trường dữ liệu. 

Combine mô hình được thực hiện nhiều lần từ giai đoạn cơ sở - hỗ trợ bóc tách khối lượng và xuất bản vẽ trở nên đồng bộ hơn, ít lệch giữa hồ sơ và thực tế thi công hơn.

Mục tiêu không phải là tạo dựng mô hình đẹp. Mục tiêu là hồ sơ đủ rõ, đủ đồng bộ và đủ khả thi để thiết kế đi gần hơn với thi công giúp chủ đầu tư có cơ sở ra quyết định chính xác nhất.

Nếu bạn đang chuẩn bị triển khai dự án cao tầng và cần kiểm soát thiết kế từ giai đoạn đầu - Liên hệ ngay Hotline Song Anh để được nhận tư vấn phương án thiết kế tối ưu nhất từ đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm thực chiến của chúng tôi.

—————————————— 

CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG SONG ANH (SA)

Toà nhà Gia Định - 566 Quốc Lộ 13, Phường Hiệp Bình, (Thủ Đức) TP.HCM

Hotline: 0962 860 220

Email: songanh.cm1@gmail.com

Website: sa-corp.vn