Thẩm duyệt PCCC là thủ tục pháp lý bắt buộc với các công trình thuộc danh mục quy định, để chủ thể có thẩm quyền kiểm tra và đánh giá giải pháp phòng cháy chữa cháy trước khi công trình được thi công. Từ ngày 01/7/2025, thủ tục mang tên chính thức là thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy.
Hồ sơ do chính chủ đầu tư đứng tên đề nghị, dù phần lớn khối lượng tính toán thuộc về đơn vị tư vấn thiết kế. Từ giữa năm 2026, trách nhiệm tự kiểm soát của chủ đầu tư tiếp tục được nâng lên một nấc mới.
Thẩm duyệt PCCC là quá trình rà soát, đánh giá sự tuân thủ quy định pháp luật, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật an toàn đối với phương án phòng cháy chữa cháy của công trình. Thuật ngữ này đã quen thuộc trong giới đầu tư xây dựng.
Nhưng trong văn bản pháp luật hiện hành, thủ tục được chuẩn hóa thành thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy, và hai cách gọi này cùng chỉ chung một quy trình pháp lý.
Mốc chuyển đổi là ngày 01/7/2025, khi Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 có hiệu lực và thay thế Luật Phòng cháy và chữa cháy năm 2001. Cùng ngày, Nghị định 105/2025/NĐ-CP có hiệu lực thay thế cho Nghị định 136/2020/NĐ-CP, kéo theo toàn bộ hệ thống biểu mẫu đổi theo.
Đến ngày 01/7/2026, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 có hiệu lực thay thế Luật Xây dựng số 50/2014/QH13, đồng thời sửa khoản 1 Điều 17 Luật 55/2024/QH15, thay cụm từ "thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở" bằng "thiết kế xây dựng triển khai sau khi dự án được phê duyệt".
Chủ đầu tư là chủ thể pháp lý đứng tên nộp hồ sơ thẩm duyệt PCCC. Với công trình đã nghiệm thu đưa vào khai thác, bên đứng tên là chủ sở hữu công trình; với phương tiện giao thông là chủ phương tiện.
Đơn vị tư vấn thiết kế và các nhà thầu PCCC là lực lượng triển khai kỹ thuật chuyên sâu nhưng không thể thay thế tư cách pháp nhân của chủ đầu tư trong đơn đề nghị.
Căn cứ khoản 5 Điều 9 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, một bộ hồ sơ có thể nộp theo ba hình thức: nộp trực tiếp, gửi qua dịch vụ bưu chính, hoặc nộp trực tuyến qua cổng dịch vụ công.
3 vai trò sau đây thường bị nhầm lẫn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ pháp lý:
Sự phân định rõ ràng trong 3 vai trò nêu trên đã làm sáng tỏ lý do vì sao một bộ hồ sơ thẩm duyệt PCCC nếu thiếu chữ ký xác nhận của đơn vị tư vấn thiết kế sẽ không hợp lệ, dù chủ đầu tư đã ký duyệt đầy đủ.
Pháp luật ràng buộc trách nhiệm song hành của cả hai chủ thể: một bên đại diện cho tư cách pháp lý của dự án, bên còn lại cam kết về tính chuẩn xác của giải pháp kỹ thuật.
Phần lớn dự án cao tầng nộp hồ sơ thẩm duyệt PCCC tại Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an cấp tỉnh nơi tọa lạc dự án.
Đây là cơ quan đầu mối thẩm định phần còn lại của danh mục công trình thuộc Phụ lục III trên địa bàn, và hệ thống thủ tục PCCC hiện nay không còn phân cấp giải quyết ở cấp quận, huyện.
Thẩm quyền của Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chỉ giới hạn ở một số nhóm: dự án có công trình cấp đặc biệt, dự án do Quốc hội hoặc Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư, công trình nằm trên địa bàn từ hai tỉnh trở lên và nhà dân dụng có chiều cao phòng cháy chữa cháy trên 150 m.
Xác định sai cơ quan tiếp nhận không chỉ mất công đi lại, vì đồng hồ giải quyết chỉ chạy khi hồ sơ nộp đúng địa chỉ. Đây là điểm cần chốt trước khi in hồ sơ.
Khoản 1 Điều 17 Luật 55/2024/QH15 phân định việc thẩm duyệt PCCC cho năm nhóm chủ thể, chia theo từng nội dung thiết kế chứ không giao trọn gói một công trình cho một cơ quan. Do đó một dự án có thể được hai cơ quan độc lập thẩm định hai phần hồ sơ khác nhau cùng lúc.
Bảng dưới đây đối chiếu 5 chủ thể theo hai tiêu chí chủ đầu tư cần biết khi giao việc, mỗi bên thẩm định nội dung nào và trường hợp nào thì áp dụng:
| Chủ thể | Thẩm định nội dung nào | Khi nào áp dụng |
|---|---|---|
| 1. Người quyết định đầu tư | Năm nội dung kiến trúc và tổng mặt bằng với báo cáo kinh tế - kỹ thuật, cả bảy nội dung với báo cáo nghiên cứu khả thi | Khi báo cáo không phải thẩm định tại cơ quan chuyên môn về xây dựng |
| 2. Cơ quan chuyên môn về xây dựng | Khoảng cách phòng cháy, đường và bãi đỗ cho xe chữa cháy, thoát nạn, bậc chịu lửa và ngăn cháy, chống khói | Khi thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng công trình |
| 3. Cơ quan Công an | Hệ thống điện phục vụ phòng cháy chữa cháy, phương tiện và hệ thống phòng cháy chữa cháy | Với công trình thuộc Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP |
| 4. Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình | Năm nội dung đầu, hoặc hai nội dung sau, tùy trường hợp | Với thiết kế triển khai sau khi dự án được phê duyệt, khi công trình không thuộc thẩm quyền hai cơ quan trên |
| 5. Cơ quan đăng kiểm | Nội dung phòng cháy chữa cháy của phương tiện giao thông | Khi thẩm định thiết kế phương tiện giao thông |
Năm dòng trong bảng chỉ ra một điểm đặc biệt: chủ đầu tư vừa là người đứng tên nộp hồ sơ, vừa có trường hợp chính là bên thẩm định. Đây là nhánh được luật quy định rõ, và nó quyết định trình tự mà dự án sẽ đi.
Chủ đầu tư tự tổ chức thẩm định thiết kế PCCC khi công trình thuộc danh mục Phụ lục III nhưng không thuộc thẩm quyền thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng. Căn cứ pháp lý là khoản 1 Điều 8 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, và kết quả thẩm định được lập theo Mẫu số PC13.
Tự thẩm duyệt PCCC không đồng nghĩa với được nới lỏng tiêu chuẩn an toàn. Mọi quy chuẩn kỹ thuật vẫn phải đáp ứng đủ, chỉ thay đổi ở chỗ ai rà soát và ai ký tên chịu trách nhiệm.
Kết quả thẩm duyệt PCCC hiện nay không còn là "Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy và chữa cháy". Với hồ sơ đạt yêu cầu, cơ quan Công an ban hành văn bản thẩm định theo Mẫu số PC12, đồng thời đóng dấu Mẫu số PC14 lên hồ sơ thiết kế rồi trả lại chủ đầu tư. Văn bản kết quả được phát hành dưới cả dạng bản giấy và bản điện tử.
Thời hạn giải quyết theo khoản 6 Điều 9 chia hai mức: không quá 10 ngày đối với công trình thuộc dự án quan trọng quốc gia hoặc dự án nhóm A, không phân biệt nguồn vốn; và không quá 06 ngày làm việc đối với tất cả các công trình còn lại. Cả hai mốc tính từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Một cảnh báo về biểu mẫu đáng được nhắc riêng: mẫu PC06 và PC07 theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP đã bị bãi bỏ, trong khi Nghị định 105/2025/NĐ-CP lại có mẫu mang chính số PC06 và PC07 nhưng nội dung khác hẳn.
Trích nhầm số mẫu là hồ sơ bị trả lại ngay khi tiếp nhận, và đây là lỗi dễ mắc phải khi soạn theo bộ hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công của một dự án lập trước tháng 7/2025.
Đặt cạnh nhau, hai mốc thời hạn cho thấy chi phí thật của thẩm duyệt PCCC không nằm ở số ngày cơ quan xử lý, mà ở số vòng hồ sơ bị trả về. Số vòng ấy phụ thuộc vào chất lượng bộ thiết kế và vào đơn vị đã dựng nên nó.
Hai thủ tục sàng lọc năng lực bên thiết kế đã bị bãi bỏ từ ngày 01/7/2025: cấp giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC, và cấp chứng chỉ hành nghề tư vấn PCCC. Cơ quan Công an tại các địa phương đã ngừng tiếp nhận các thủ tục này trên Cổng dịch vụ công Bộ Công an.
Thủ tục cấp phép đầu vào mất đi, nhưng trách nhiệm pháp lý của đơn vị thiết kế không suy giảm. Đơn vị tư vấn thiết kế vẫn ký xác nhận vào hồ sơ thẩm duyệt PCCC, vẫn chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm thiết kế và vẫn giám sát tác giả khi thi công theo Điều 12 Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Thứ đã mất đi là lớp sàng lọc ở đầu vào, nên việc đánh giá một đơn vị thiết kế có đủ sức làm phần phòng cháy chữa cháy hay không đã chuyển hẳn về phía chủ đầu tư.
Từ ngày 01/7/2026, hướng dịch chuyển này đi thêm một bước. Khoản 5 Điều 26 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 quy định công trình thuộc diện thẩm duyệt PCCC bắt buộc phải thông qua thẩm tra thiết kế xây dựng để đánh giá sự tuân thủ các quy chuẩn phòng cháy.
Đồng thời, thủ tục thẩm định thiết kế triển khai sau khi dự án được phê duyệt tại cơ quan chuyên môn về xây dựng đã được bãi bỏ và giao lại cho chủ đầu tư. Một lớp kiểm soát của nhà nước rút đi, một lớp kiểm soát do chủ đầu tư tự tổ chức được thêm vào.
>>> Tìm hiểu thêm: Thiết Kế Hệ Thống PCCC Nhà Cao Tầng Gồm Những Gì?
Trước khi ký phát hành hồ sơ trình thẩm duyệt PCCC, chủ đầu tư nên rà soát theo 4 tiêu chí sau đây:
3 tiêu chí đầu tiên chỉ là kiểm tra tính hợp lệ về thủ tục, còn tiêu chí thứ tư mới quyết định hồ sơ thẩm duyệt PCCC đạt hay không đạt. Với vai trò tổng thầu thiết kế trong các công trình cao tầng, Song Anh đảm nhận việc combine ba bộ môn thiết kế kiến trúc, kết cấu và cơ điện MEP trên một đầu mối.
Nhờ vậy, thoát nạn, phân khoang cháy, giải pháp hút khói và đường tiếp cận chữa cháy được đối chiếu giữa các bộ môn trước khi hồ sơ được ký xác nhận.
Nếu chủ đầu tư đang chuẩn bị hồ sơ thẩm duyệt PCCC cho một dự án cao tầng và chưa chắc chắn về mức độ đồng bộ giữa các bộ môn, đội ngũ tư vấn thiết kế của Song Anh luôn sẵn sàng đồng hành cùng chủ đầu tư để rà soát trước khi hồ sơ được ký kết.
——————————————
CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG SONG ANH (SA)
Toà nhà Park IX - số 08 Phan Đình Giót, Phường Tân Sơn Hoà, TP.HCM
Hotline: 0969 865 728
Email: tnc@sa-corp.vn
