Autodesk Revit thường được biết đến như phần mềm dựng mô hình 3D cho công trình xây dựng. Nhưng với các dự án cao tầng có nhiều bộ môn cùng tham gia, giá trị thật của Revit không nằm ở mô hình đẹp, mà ở khả năng tạo ra một hệ dữ liệu chung để Kiến trúc, Kết cấu và MEP phối hợp với nhau chặt hơn, sớm hơn và ít sai lệch hơn.
Autodesk Revit là phần mềm thiết kế và dựng mô hình công trình theo hướng có dữ liệu. Điểm khác biệt cốt lõi so với CAD truyền thống là Revit không chỉ tạo ra đường nét, đường thẳng trên mặt bằng, mà tạo ra các cấu kiện có thông tin gắn kèm.
Một cấu kiện trong Revit, dù là cột, dầm, sàn, tường hay hệ thống ống gió, đều có thể gắn với kích thước, cao độ, vật liệu, chủng loại và mối quan hệ với các cấu kiện xung quanh. Khi thay đổi thông số của cấu kiện đó, các bản vẽ liên quan như mặt bằng, mặt cắt, phối cảnh và bảng thống kê có thể được cập nhật theo nếu model được dựng đúng quy trình.
Nhiều người khi nghe đến Revit sẽ nghĩ ngay đến mô hình 3D trực quan, nhưng đó chỉ là phần nhìn thấy được. Phần quan trọng hơn là dữ liệu bên trong mỗi cấu kiện: thông tin kỹ thuật, thông số vật liệu, ngày bảo hành, nhà cung cấp và hàng loạt thuộc tính phi hình học khác có thể được nhúng vào model tùy mức độ yêu cầu. Đây chính là lý do vì sao Revit được dùng trong quy trình BIM, nơi dữ liệu công trình cần được quản lý nhất quán xuyên suốt các giai đoạn thiết kế, thi công và vận hành.
Với CAD, nếu một kỹ sư thay đổi kích thước cột ở bản vẽ mặt bằng, người vẽ mặt cắt phải cập nhật tay. Với Revit, nếu model được dựng đúng, thay đổi ở một chỗ sẽ được phản ánh ở nhiều bản vẽ khác nhau một cách có kiểm soát hơn. Đây là điểm tạo ra sự khác biệt lớn khi dự án có nhiều tầng, nhiều hệ thống và nhiều bộ môn cùng triển khai.
Tuy nhiên, sự đồng bộ này chỉ xảy ra khi model được xây dựng theo đúng quy ước. Revit không tự đồng bộ nếu người dựng model bỏ qua các bước khai báo, phân loại hoặc quản lý đối tượng.
Câu trả lời chính xác là: Không. Autodesk Revit là một công cụ trong hệ sinh thái BIM, không phải BIM.
BIM, hay Building Information Modeling, là quy trình làm việc dựa trên mô hình thông tin công trình. BIM liên quan đến cả cách các bộ môn trao đổi dữ liệu, cách thông tin được kiểm soát qua các giai đoạn, cách model đạt LOD phù hợp và cách hồ sơ được bàn giao. Revit chỉ là phần mềm giúp thực thi một phần trong quy trình đó.
Nếu ứng dụng Revit nhưng vẫn làm việc theo kiểu truyền thống: mỗi bộ môn dựng model riêng, không kiểm soát tọa độ chung, không phối hợp cao độ, không kiểm tra xung đột và không có quy trình QA/QC model sẽ dẫn đến hậu quả là có mô hình phối cảnh 3D nhưng không có giá trị triển khai trong thực tế .
BIM đúng nghĩa đòi hỏi: model có dữ liệu đáng tin, các bộ môn phối hợp theo đúng quy trình, có kiểm soát tọa độ, level và LOD nhất quán. Revit là công cụ hỗ trợ tốt cho điều này, nhưng bản thân Revit không tự tạo ra quy trình đó.
>>> Xem thêm:Ứng Dụng Revit Trong Thiết Kế Nhà Ở Xã Hội
Hiện nay, nhiều đơn vị thiết kế có Revit nhưng chỉ dùng để dựng model trực quan hoặc xuất phối cảnh. Dữ liệu bên trong không đủ tin cậy để phối hợp đa bộ môn, không thể bóc tách khối lượng chính xác và không hỗ trợ được clash detection có ý nghĩa.
Đây cũng là lý do vì sao chủ đầu tư khi lựa chọn đơn vị thiết kế không nên chỉ hỏi "có dùng Revit không", mà nên hỏi "Revit được triển khai như thế nào trong quy trình phối hợp các bộ môn". Câu trả lời cho câu hỏi sau mới phản ánh đúng năng lực thực chiến.
>>> Xem thêm: Revit Đóng Vai Trò Gì Trong Các Dự Án Thiết Kế Nhà Cao Tầng?
Đây là phần giá trị nhất của Revit trong công trình cao tầng. Mỗi bộ môn có bài toán riêng, nhưng các bài toán đó không tồn tại độc lập. Chúng giao nhau trong cùng một không gian vật lý của công trình.
Kiến trúc quan tâm đến công năng, mặt bằng, mặt đứng, thông thủy yêu cầu và trải nghiệm không gian cho người sử dụng. Khi kiến trúc được dựng trong Revit, các thông số như cao độ tầng, kích thước phòng, vị trí vách và lỗ mở đều có thể được gắn dữ liệu cụ thể.
Điều này giúp kết cấu và MEP không phải tự ước đoán khi triển khai bộ môn của mình. Họ có thể tham chiếu trực tiếp vào model kiến trúc để biết chính xác cao độ trần yêu cầu, vị trí phòng kỹ thuật và khu vực cần kiểm soát thông thủy.
Kết cấu sẽ dựng mô hình dầm, sàn, cột, vách và hệ móng trong Revit. Sau khi có kết quả tính toán từ ETABS, dữ liệu tiết diện sẽ được đưa vào model Revit kết cấu. Từ đó, khi combine với kiến trúc và MEP, các vị trí có tiết diện lớn, dầm cao hoặc ảnh hưởng đến thông thủy sẽ được nhìn thấy trực tiếp trong không gian 3D.
Nếu mô hình kết cấu sai cao độ hoặc tiết diện không khớp với kiến trúc, phần MEP thiết kế xây dựng theo sẽ không có đủ không gian để đặt tuyến ống. Đây là bài toán rất phổ biến ở tầng hầm và hành lang các tòa nhà cao tầng.
MEP là bộ môn có mật độ phức tạp nhất về tuyến kỹ thuật. Ống gió, ống nước, ống cấp thoát, máng cáp điện, đường ống PCCC và các hệ thống đi song song với nhau trong cùng một không gian trần kỹ thuật. Khi nhìn trên bản vẽ 2D, rất khó nhìn thấy các điểm vướng.
Khi tuyến MEP được đưa vào model Revit và phối hợp với kết cấu và kiến trúc, các vị trí ống gió đâm qua dầm, ống nước vướng vào sàn kỹ thuật hoặc máng cáp không đủ thông thủy sẽ trở nên rõ ràng trong không gian 3D. Xử lý những điểm này ở giai đoạn thiết kế sẽ ít tốn kém hơn rất nhiều so với phát hiện khi đã ra công trường.
>>> Tìm hiểu thêm:MEP Revit Là Gì Và Ứng Dụng Thực Tế Ra Sao?
Với một công trình nhà phố hoặc biệt thự, một kiến trúc sư hoặc kỹ sư có kinh nghiệm đôi khi có thể bao quát phần lớn vấn đề kỹ thuật trong đầu. Với công trình cao tầng, điều đó gần như không thể làm tốt nếu không có công cụ phù hợp.
Một tòa nhà cao tầng có thể có hàng chục tầng, mỗi tầng có nhiều khu vực chức năng khác nhau, mỗi khu vực có yêu cầu kết cấu, MEP và hoàn thiện riêng. Số lượng giao điểm cần phối hợp giữa ba bộ môn nhân lên theo từng tầng, từng shaft, từng phòng kỹ thuật.
Tầng hầm thường là khu vực phức tạp nhất vì tất cả các hệ thống MEP từ phía trên đổ xuống đây. Trong khi đó, chiều cao tầng hầm thường bị hạn chế, chi phí thi công cao và khó điều chỉnh khi phát hiện vấn đề muộn. Không kiểm soát tốt cao độ và thông thủy ở tầng hầm ngay từ thiết kế có thể dẫn đến phải thay đổi toàn bộ phương án thiết bị, đội chi phí lên đáng kể.
Khi Kiến trúc, Kết cấu và MEP cùng làm việc trên một hệ tọa độ thống nhất trong Revit, mỗi thay đổi ở một bộ môn có thể được các bộ môn khác theo dõi và phản ứng kịp thời. Điều này giảm đáng kể tình trạng mỗi bộ môn xuất hồ sơ theo phiên bản riêng rồi mới phát hiện sai khác ở giai đoạn bàn giao.
Navisworks thường được dùng bổ sung để kiểm tra xung đột sau khi các model từng bộ môn đã được hợp lại. Kết quả clash detection trong Navisworks cho phép đội ngũ thiết kế xem xét từng điểm vướng và thảo luận phương án xử lý ngay trong giai đoạn thiết kế.
Revit không tự động tạo ra giá trị chỉ vì được cài đặt và sử dụng. Giá trị của model Revit phụ thuộc phần lớn vào cách người dựng model làm việc và quy trình kiểm soát xung quanh đó.
Điểm đầu tiên cần làm đúng là hệ tọa độ công trình thực tế. Khi Kiến trúc, Kết cấu và MEP dựng model trên cùng một hệ tọa độ, việc combine các model lại với nhau sẽ cho kết quả chính xác. Nếu một bộ môn sai tọa độ gốc hoặc lệch level, các va chạm phát hiện sau đó có thể không phản ánh đúng thực tế, làm mất ý nghĩa của clash detection.
Với Revit kết cấu, phần cần làm đúng ngay từ đầu là tọa độ, cấu kiện khai báo đúng và join hợp lý giữa các cấu kiện. Lỗi phổ biến là lệch cao độ hoặc tiết diện không khớp, dẫn đến thông thủy không đạt so với yêu cầu kiến trúc và MEP.
LOD, hay Level of Development, là thước đo mức độ chi tiết và độ tin cậy của thông tin trong model. Mỗi giai đoạn thiết kế cần LOD phù hợp. Thiết kế cơ sở thường ở mức LOD 200 đến 250, thiết kế kỹ thuật từ LOD 300, và thiết kế thi công từ LOD 350 trở lên tùy yêu cầu.
Một model ở LOD thấp không thể phục vụ tốt cho clash detection hoặc bóc tách khối lượng chính xác. Ngược lại, đầu tư LOD quá cao ở giai đoạn sớm khi thông tin chưa đủ sẽ gây lãng phí thời gian và có thể phải làm lại.
Revit có thể hỗ trợ bóc tách khối lượng bê tông, cốt thép và nhiều hạng mục vật tư khác từ model. Tuy nhiên, độ chính xác của số liệu này phụ thuộc vào cách model được dựng: cấu kiện có khai báo đúng loại không, quan hệ join giữa các cấu kiện có chính xác không, và các cấu kiện đặc thù có được xử lý riêng không.
Khi model đủ chuẩn, bóc tách từ Revit có thể hỗ trợ đến khoảng 95% khối lượng công trình. Phần còn lại liên quan đến các công tác không thể mô hình hóa hoàn toàn sẽ được bổ sung thủ công trong quá trình lập dự toán.
Khi model được dựng đúng, Revit cho phép xuất mặt bằng, mặt cắt và mặt đứng từ cùng một nguồn dữ liệu. Điều này giảm nguy cơ sai khác giữa các bản vẽ, giúp hồ sơ thiết kế nhất quán hơn và nhà thầu thi công dễ đọc hơn.
Với CAD 2D truyền thống, mỗi bản vẽ được vẽ tay độc lập. Khi có chỉnh sửa, người vẽ phải cập nhật từng bản vẽ một và rất dễ bỏ sót. Revit không loại bỏ hoàn toàn rủi ro này nhưng giúp kiểm soát tốt hơn nếu được quản lý đúng.
Điểm cần nói thẳng: bảng thống kê khối lượng xuất từ Revit chỉ có giá trị khi model được dựng theo đúng quy ước kỹ thuật. Nếu cấu kiện không được khai báo đúng loại, nhóm đối tượng bị quản lý sai hoặc LOD chưa đủ, số liệu xuất ra có thể không phản ánh đúng thực tế công trình.
Đây là lý do vì sao năng lực của người dựng model quan trọng không kém gì bản thân phần mềm. Revit tạo điều kiện, nhưng chất lượng đầu ra phụ thuộc vào người vận hành và quy trình kiểm soát nội bộ.
Revit giúp kiểm soát chi phí gián tiếp thông qua việc giảm phát sinh ngoài công trường. Khi các xung đột giữa tuyến MEP và kết cấu được phát hiện và xử lý trong giai đoạn thiết kế, chi phí sửa chữa ngoài công trường gần như bằng không. Nếu để đến khi thi công mới phát hiện, chi phí xử lý có thể cao hơn nhiều lần.
Nhưng Revit không tự động làm dự án rẻ hơn. Giá trị đến từ quy trình phối hợp và năng lực xử lý xung đột của đội ngũ thiết kế, với Revit là công cụ hỗ trợ.
Điểm khác biệt không nằm ở việc một đơn vị có dùng Revit hay không, mà nằm ở cách Revit được đặt vào quy trình phối hợp. Khi Kiến trúc, Kết cấu và MEP làm việc trên cùng một hệ dữ liệu từ sớm, nhiều rủi ro thiết kế được xử lý trước khi hồ sơ đi ra công trường.
Tại Song Anh, Revit không được dùng như một phần mềm vẽ hình độc lập. Revit là một phần trong quy trình thiết kế tổng thầu, nơi cả ba bộ môn phối hợp trong cùng một môi trường dữ liệu từ giai đoạn thiết kế cơ sở.
Mục tiêu của quy trình không phải là tạo model đẹp để trình bày. Mục tiêu là đảm bảo hồ sơ thiết kế khi bàn giao cho nhà thầu có đủ thông tin, nhất quán giữa các bộ môn và ít phát sinh câu hỏi khi thi công.
Khi QA/QC model và hồ sơ được thực hiện trước khi bàn giao hoặc thẩm tra, rủi ro hồ sơ bị trả lại hoặc yêu cầu chỉnh sửa nhiều vòng sẽ thấp hơn. Đây là giá trị thực tế mà Revit có thể đóng góp khi được đặt đúng vào quy trình làm việc.
——————————————
CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG SONG ANH (SA)
.png)
Toà nhà Gia Định - 566 Quốc Lộ 13, Phường Hiệp Bình, (Thủ Đức) TP.HCM
Hotline: 0962 860 220
.png)
Email: songanh.cm1@gmail.com
.png)
Website: sa-corp.vn
