Clash report nên được đọc theo phạm vi thẩm quyền quyết định, không theo tổng số dòng lỗi. Một bản liệt kê 5.000 va chạm hoàn toàn có thể an toàn hơn một bản chỉ 80 dòng, nếu 80 dòng kia chạm vào chiều cao thông thủy hành lang hoặc hệ dầm chịu lực. Với mỗi nhóm va chạm, chỉ cần trả lời hai câu: gỡ nó cần đến ai, và hồ sơ nào phải sửa theo.
Tổng số dòng trên một clash report không phản ánh mức độ rủi ro của dự án. Con số đó chỉ cho biết phần mềm tìm thấy bao nhiêu điểm giao cắt hình học giữa các mô hình bộ môn sau một lần chạy quét trong quy trình clash detection.
Một đường ống đi sai cao độ đâm xuyên 5 dầm bê tông liên tiếp sinh ra 5 dòng lỗi độc lập, trong khi thực chất đây chỉ là 1 quyết định định tuyến. Phép đếm cũng không phân biệt một ống nhánh dễ nắn tuyến với một lỗi hụt chiều cao trần trên diện rộng.
Thứ đáng quan tâm hơn là khoảng cách chi phí giữa hai thời điểm xử lý bởi chi phí xử lý một xung đột ngay trên mô hình chỉ bằng khoảng 25 đến 33% chi phí xử lý chính xung đột đó ngoài công trường, và lỗi thiết kế chiếm 39,6% phần chi phí phát sinh thêm của dự án.
Chủ đầu tư cũng có cơ sở để yêu cầu một bản đã phân loại. Quyết định 258/QĐ-TTg ngày 17/3/2023 phê duyệt lộ trình áp dụng BIM trong hoạt động xây dựng, trong đó nội dung áp dụng và mức độ chi tiết của mô hình do chủ đầu tư quyết định, đây là một yêu cầu bắt buộc.
Vì Sao Chia Hard Clash, Soft Clash Và Workflow Clash Là Chưa Đủ?
Cách chia quen thuộc nhất hiện nay mô tả đặc tính giao cắt, không mô tả kết quả. Nó cho biết hai cấu trúc giao nhau theo kiểu gì. Ở mức khái niệm, cách chia này gồm 3 dạng:
Cả 3 dạng đều giúp gọi tên vấn đề, và chỉ dừng ở đó. Mức quan trọng về hình học và mức quan trọng về kết quả là hai chuyện khác nhau.
Đặt cạnh nhau hai tình huống sẽ thấy rõ. Một hard clash giữa ống gió và giá đỡ trần: kỹ sư cơ điện dịch giá đỡ sang chỗ khác là xong.
Một soft clash chỉ thiếu khoảng hở bảo trì quanh thiết bị trong trần hành lang: muốn lấy đủ khoảng hở có thể phải hạ trần, mà hạ trần thì chạm thông thủy, và thông thủy gắn với cả công năng lẫn chi phí.
Va chạm thứ hai nhẹ hơn về hình học nhưng nặng hơn nhiều về hậu quả. Chủ đầu tư sẽ cần một hệ quy chiếu khác.
Việc xếp mức chỉ có nghĩa khi clash report đã được lọc nhiễu. Phần lớn khối lượng trong một bản thô không phải vấn đề thiết kế mà là kết quả của dữ liệu chưa đồng bộ. Cùng nghiên cứu nêu trên ghi nhận khoảng 50% xung đột phát sinh từ dữ liệu không đồng bộ.
3 thao tác sau giải thích được phần lớn nội dung không cần thiết:
Mô hình thiết kế triển khai BIM từ các bộ môn cần đảm bảo nằm trên cùng một hệ tọa độ thực tế và đúng cao độ của công trình.
Sai tọa độ gốc sẽ làm toàn bộ clash report mất đi độ tin cậy, vì phần mềm khi đó đang so những khối hình đặt lệch nhau ngay từ đầu. Phải kiểm trước khi bấm chạy.
Để hiểu rõ hơn quy trình chuẩn hóa dữ liệu đầu vào, chủ đầu tư có thể tham khảo thêm bài viết: Quy Trình Phối Hợp Đa Bộ Môn Trong Thiết Kế Nhà Cao Tầng
4 mức trong bảng dưới đây sẽ được sắp xếp theo phạm vi quyết định, đi từ nhiễu không cần người xử lý đến va chạm buộc phải đưa lên chủ đầu tư:
| Mức | Nguời quyết định | Hồ sơ thay đổi |
|---|---|---|
| Mức 1 | Người điều phối, tự đóng | Không |
| Mức 2 | Kỹ sư của một bộ môn | Bản vẽ nội bộ bộ môn đó |
| Mức 3 | Từ hai bộ môn trở lên | Bản vẽ nhiều bộ môn và khối lượng |
| Mức 4 | Chủ đầu tư | Phương án, chi phí, tiến độ |
Phạm vi người tham gia mở rộng đến đâu thì phạm vi hồ sơ bị kéo theo mở rộng đến đó. 4 mức chi tiết như sau.
Mức 1 gồm những dòng mà bản thân chúng không phải vấn đề: lỗi ảo từ dung sai đặt quá nhỏ, tiếp xúc đã được dự tính trước như lớp bảo ôn chạm bề mặt bê tông, hoặc một cấu kiện sai bị đếm nhiều lần. Người điều phối phê duyệt và xử lý các lỗi này ngay trên hệ thống.
Nhóm này phải được lọc trước khi phát hành báo cáo chính thức, vì mỗi dòng nhiễu còn sót đều tốn thời gian rà soát của người khác.
Mức 2 là va chạm thật nhưng còn dư địa xoay xở bên trong một bộ môn. Kỹ sư cơ điện dịch vị trí một nhánh ống phụ, nắn cao độ máng cáp trong khoảng trần còn trống, hoặc đổi hướng một đoạn tuyến ngắn mà không ảnh hưởng đến kiến trúc và kết cấu chịu lực.
Không bộ môn nào khác phải điều chỉnh theo. Nhóm này chiếm phần lớn khối lượng điều phối hằng ngày.
Mức 3 bắt đầu khi việc gỡ vượt khỏi một bộ môn. Ví dụ điển hình là một tuyến ống chính cần xuyên qua dầm: cơ điện không tự quyết được, kỹ sư kết cấu phải xem xét vị trí và kích thước lỗ mở, kiến trúc phải xác nhận trần còn đủ chỗ.
Trong quá trình triển khai dự án thực tế từ Song Anh, phần lớn các điểm Mức 3 rơi vào nhóm dầm và lỗ mở. Danh mục lỗ mở, sleeve và shaft vì vậy nên được phối hợp ngay từ bước thiết kế cơ sở.
Mức 4 gồm những va chạm không gỡ được bằng cách dịch chuyển, vì chúng đã chạm vào giới hạn của phương án. Trần hành lang không còn đủ chiều cao cho toàn bộ hệ thống đi qua dẫn đến hụt thông thủy, hoặc shaft không đủ tiết diện cho các tuyến cần chạy.
Đến đây, lựa chọn không còn nằm trong tay kỹ sư. Đổi phương án hệ thống, chấp nhận hạ trần, hay điều chỉnh kết cấu, cả ba đều đụng đến chi phí, công năng và tiến độ. Nhóm này cần được tách riêng và trình lên chủ đầu tư.
>>> Tìm hiểu thêm: Xung Đột Kỹ Thuật Và Rủi Ro Hụt Thông Thủy
Chủ đầu tư nên yêu cầu một clash report đã phân loại theo mức ảnh hưởng, kèm hướng xử lý và phân định trách nhiệm cụ thể, thay vì tệp thô hàng nghìn dòng xuất thẳng từ phần mềm.
Một bản báo cáo xung đột đáng tin cậy sẽ cần thể hiện đủ 5 nội dung sau đây:
5 nội dung này cho biết đơn vị điều phối đã đọc, đã nhóm và đã quyết định thay cho chủ đầu tư. Ngược lại, một bản báo cáo dày đặc hàng nghìn dòng chưa qua phân loại thường phản ánh dự án mới dừng ở việc dựng mô hình 3D mà chưa áp dụng quy trình phối hợp đa bộ môn sau đó.
Đây cũng là nguyên tắc Song Anh áp dụng trong vai trò tổng thầu thiết kế công trình cao tầng, khi kiến trúc, kết cấu, cơ điện và QA-QC hồ sơ thiết kế cùng nằm trong một quy trình phối hợp trên môi trường dữ liệu thống nhất.
Cần hiểu rõ: Phần mềm chỉ đóng vai trò khoanh vùng, hỗ trợ phát hiện vị trí va chạm còn người quyết định phương án xử lý vẫn là đội ngũ giàu kinh nghiệm chuyên môn.
Không có ngưỡng chung, và tổng số dòng cũng không phải chỉ số đáng theo dõi. Thứ cần theo dõi là số nhóm vấn đề còn mở ở Mức 3 và Mức 4 sau khi đã lọc nhiễu. Một bản 3.000 dòng đã gộp còn 40 nhóm, trong đó 3 nhóm ở Mức 4, dễ ra quyết định hơn nhiều so với một bản 300 dòng chưa qua xử lý.
Đơn vị điều phối thiết kế xếp mức, chủ đầu tư duyệt phần Mức 4. Xếp mức đòi hỏi hiểu phương án kỹ thuật phía sau từng va chạm nên đây là việc của bên thiết kế. Việc của chủ đầu tư là yêu cầu báo cáo phải được xếp mức trước khi bàn giao, và đọc kỹ danh sách Mức 4.
Thường thì không. Con số 0 phổ biến nhất khi phạm vi kiểm tra bị đặt quá hẹp, dung sai đặt quá lỏng, hoặc các mô hình chưa đủ chi tiết để va vào nhau. Thay vì hỏi có bao nhiêu lỗi, chủ đầu tư nên hỏi lần chạy đó soi những mô hình nào, trên hệ tọa độ nào và với ngưỡng dung sai bao nhiêu.
Trình ngay, kèm các phương án và hệ quả của từng phương án. Để càng lâu thì càng đắt, bởi phần chênh lệch giữa gỡ trên mô hình và gỡ ngoài công trường chính là khoảng cách 25 đến 33% đã nêu ở đầu bài. Đây cũng là lý do danh sách Mức 4 nên được tách riêng ngay từ lần chạy đầu tiên.
——————————————
CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG SONG ANH (SA)
Toà nhà Park IX - số 08 Phan Đình Giót, Phường Tân Sơn Hoà, TP.HCM
Hotline: 0969 865 728
Email: tnc@sa-corp.vn
