Navisworks Là Gì? Công Cụ Phát Hiện Sai Số Kỹ Sư Cần Biết

Navisworks là phần mềm rà soát và điều phối mô hình BIM của Autodesk, dùng để tổng hợp mô hình từ nhiều bộ môn, phát hiện xung đột và mô phỏng tiến độ thi công 4D. Tuy nhiên, Navisworks báo lỗi chứ không thể tự dựng hay tự sửa mô hình. 

Navisworks Là Gì?

Navisworks là một công cụ hỗ trợ phát hiện xung đột kỹ thuật của Autodesk nhằm phục vụ quy trình BIM, cho phép gộp nhiều mô hình từ các phần mềm khác nhau về chung một môi trường để rà soát. 

Naviswork nhận dữ liệu từ Revit, AutoCAD, Tekla, SketchUp, Infraworks và nhiều định dạng khác, rồi cho phép người dùng xem tổng thể công trình, dò xung đột giữa các bộ môn và mô phỏng quá trình thi công theo thời gian.

Bản chất Navisworks là một môi trường "đọc và soi" mô hình. Thông tin đối tượng hiển thị trong Navisworks đã được rút gọn để mô hình chạy nhẹ, nên mang tính tham khảo và không đầy đủ như file gốc trong Revit. Đây là lý do không nên xem Navisworks như nơi để chỉnh sửa cấu kiện.

Dưới đây là 2 lầm tưởng phổ biến khi nhắc về Naviswork:

1. Tưởng phần mềm tự sửa lỗi: Thực tế Navisworks chỉ khoanh vùng va chạm và lập báo cáo; phương án xử lý dầm sàn hay cơ điện là do kỹ sư và người điều phối quyết định.
2. Tưởng dùng Navisworks nghĩa là đã triển khai BIM: BIM là một hệ sinh thái gồm phương pháp làm việc, dữ liệu và sự phối hợp; Navisworks chỉ là một mắt xích điều phối trong hệ sinh thái đó, không phải toàn bộ BIM.

Với chủ đầu tư, giá trị thực của công cụ này nằm ở chỗ làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu thiết kế trước khi chuyển ra công trường.

Navisworks Nằm Ở Đâu Trong Quy Trình BIM?

Navisworks đứng ở khâu điều phối và kiểm tra, tức là sau bước dựng mô hình. Revit và các phần mềm bộ môn chịu trách nhiệm dựng hình học, còn Navisworks gom các mô hình đó lại để soi tổng thể trước khi hồ sơ ra công trường.

Luồng làm việc thường thấy khá rõ ràng. Mỗi bộ môn dựng mô hình trong phần mềm của mình, xuất ra một tệp đệm nhẹ để Navisworks đọc, sau đó người điều phối gộp tất cả trong một tệp làm việc chung và xuất một bản chỉ đọc khi cần gửi ra ngoài. 

Trong một dự án cao tầng, kiến trúc, kết cấu và MEP mỗi bên giữ một mô hình riêng; Navisworks ghép chúng lại để thấy va chạm giữa hệ dầm, sàn với đường ống và máng cáp trước khi thi công thật.

Cách phối hợp này đúng với định hướng của Song Anh trong vai trò tổng thầu thiết kế cao tầng: phối hợp đồng thời kiến trúc, kết cấu, MEP và QA/QC hồ sơ thiết kế. 

Thiết kế đúng từ đầu giúp chủ đầu tư kiểm soát chi phí, hạn chế rủi ro thi công, giảm phát sinh và hỗ trợ vận hành lâu dài. Navisworks là một trong những công cụ phục vụ khâu kiểm soát dữ liệu sớm đó.

4 Nhóm Chức Năng Chính Của Naviswork

Navisworks làm bốn việc lõi: tổng hợp mô hình đa nguồn, phát hiện xung đột, mô phỏng tiến độ 4D và bóc tách khối lượng, bên cạnh khả năng quan sát và đi bộ trong mô hình. Bốn nhóm chức năng này quyết định giá trị thực tế của phần mềm với một dự án xây dựng.

1. Tổng Hợp Mô Hình Đa Nguồn

Navisworks gom nhiều mô hình từ các phần mềm khác nhau về một môi trường nhẹ, chạy mượt ngay cả với mô hình lớn mà máy cấu hình vừa phải vẫn xử lý được. Nhờ vậy, cả nhóm dự án cùng nhìn một tổng thể thống nhất thay vì mở rời từng file bộ môn.

2. Phát Hiện Xung Đột (Clash Detective)

Clash Detective là công cụ dò va chạm tự động giữa các bộ môn, ví dụ đường ống gió MEP đâm vào dầm bê tông cốt thép, hoặc tủ điện lấn vào không gian hành lang kiến trúc. 

>>> Xem thêm:Xung Đột Kỹ Thuật Trong Thiết Kế Xây Dựng Là Gì?

Phần mềm liệt kê từng điểm xung đột kèm tọa độ và lập báo cáo, nhưng dừng lại ở việc phát hiện. Quyết định dời ống, hạ trần hay gia cường dầm vẫn thuộc về kỹ sư và người điều phối. Đây chính là ý nghĩa của "phần mềm báo lỗi, con người gỡ lỗi".

3. Mô Phỏng Tiến Độ 4D (TimeLiner)

TimeLiner gắn từng cấu kiện trong mô hình với dòng thời gian thi công, biến bảng tiến độ thành hình ảnh công trình lớn dần theo từng giai đoạn. 

Người dùng có thể nhập lịch từ Microsoft Project hoặc Primavera P6, hoặc tạo tác vụ trực tiếp trong phần mềm. Cách trực quan này giúp phát hiện xung đột về trình tự thi công mà bảng tiến độ dạng bảng khó lộ ra.

4. Bóc Tách Khối Lượng (Quantification)

Quantification cho phép đo chiều dài, diện tích và thể tích trực tiếp trên mô hình để phục vụ lập dự toán công trình và lập bảng khối lượng. 

Kết quả bóc tách chỉ đáng tin khi mô hình được dựng đúng mục đích, đúng loại đối tượng và đủ mức thông tin cần thiết; mô hình dựng sai mục đích sẽ cho khối lượng lệch.

Ba Phiên Bản Navisworks: Freedom, Simulate, Manage

Navisworks có ba phiên bản với năng lực khác nhau: Freedom là bản miễn phí chỉ để xem, Simulate có mô phỏng và bóc tách nhưng thiếu công cụ dò xung đột, còn Manage là bản đầy đủ có Clash Detective. 

Chọn đúng phiên bản phụ thuộc vào việc đơn vị cần xem hồ sơ hay cần điều phối chống xung đột. Dưới đây là ảng so sánh ba phiên bản Navisworks qua 6 tính năng:

Với chủ đầu tư hoặc bên chỉ cần mở hồ sơ để xem, bản Freedom là đủ vì nó có khả năng đọc được file NWD đã xuất bản. 

Đơn vị thiết kế và điều phối muốn chạy dò xung đột để làm sạch mô hình trước thi công thì cần bản Manage, vì chỉ Manage mới có Clash Detective. Nhìn vào phiên bản mà một đơn vị đang dùng, chủ đầu tư phần nào đánh giá được năng lực điều phối thực tế của họ.

3 Định Dạng File Navisworks: NWC, NWF Và NWD Khác Nhau Thế Nào

3 định dạng file của Navisworks phục vụ ba mục đích khác nhau, và nhầm lẫn giữa chúng là lỗi thường gặp ở người mới. NWC là file cache hình học, NWF là file làm việc dạng tham chiếu, còn NWD là bản xuất bản nhúng toàn bộ mô hình để chia sẻ. 

>>> Xem thêm:Xung Đột Kỹ Thuật Và Rủi Ro Hụt Thông Thủy

Dưới đây là 3 định dạng file phổ biến:

1. NWC (Navisworks Cache): file cache hình học nhẹ, xuất ra từ phần mềm gốc như Revit hay AutoCAD, giúp Navisworks đọc và hiển thị nhanh.
2. NWF (Navisworks File Set): file làm việc chính của người điều phối. Nó chỉ lưu tham chiếu đến các file nguồn và dữ liệu rà soát như kết quả clash, góc nhìn đã lưu, thiết lập TimeLiner, nhưng không nhúng hình học vào bên trong. Khi mở NWF, phần mềm phải đọc lại các file nguồn được liên kết.
3. NWD (Navisworks Document): bản nhúng toàn bộ hình học cùng dữ liệu rà soát vào một file duy nhất, ở dạng chỉ đọc và dễ gửi đi.

NWD là định dạng nên dùng khi gửi mô hình cho chủ đầu tư hoặc bên liên quan, vì người nhận chỉ cần bản Freedom là mở được. Ngược lại, nếu gửi nhầm file NWF mà thiếu các file nguồn đi kèm, người nhận sẽ mở ra một mô hình rỗng.

Kỹ Sư Mới Nên Bắt Đầu Với Navisworks Thế Nào?

Kỹ sư mới nên bắt đầu Navisworks từ tư duy đúng trước khi học thao tác: đây là công cụ để đọc, soi và phối hợp mô hình, không phải để dựng hay chỉnh sửa. Khi đã đặt đúng vai trò của phần mềm, việc học các bước vận hành sẽ nhanh và ít hiểu lầm hơn.

>>> Tìm hiểu thêm:Clash Detection: Ngăn Chặn Xung Đột Từ Giai Đoạn Thiết Kế

Lộ trình khởi đầu khá gọn, đi theo 4 bước thực tế:

1. Mở và điều hướng mô hình: Tập mở một file NWD hoặc NWF, đi bộ khảo sát trong mô hình gộp để quen cách quan sát tổng thể.
2. Chạy Clash Detective: Khởi động công cụ dò va chạm để xem cách phần mềm khoanh vùng xung đột.
3. Lọc clash thật và clash giả: Không phải điểm va chạm nào phần mềm báo cũng là lỗi cần xử lý; nhiều điểm chỉ do dung sai thiết lập, cần loại bớt để tránh báo cáo tràn lan.
4. Xuất góc nhìn để trao đổi: Lưu và gửi các góc nhìn ghi chú rõ vị trí vấn đề cho các bên liên quan cùng xem.

Điểm cần nhớ xuyên suốt vẫn là ranh giới giữa công cụ và năng lực con người. Ứng dụng Naviswork có thể hỗ trợ đội ngũ thiết kế tìm ra va chạm, nhưng quyết định xử lý như dời đường ống, hạ dầm hay đổi cao độ trần là phần việc của kỹ sư và người điều phối có kinh nghiệm. 

Với một dự án cao tầng, giá trị lớn nhất không nằm ở việc chạy được phần mềm, mà ở chỗ thiết kế đúng ngay từ đầu và kiểm soát chất lượng hồ sơ để hồ sơ khả thi trong thi công thực tế.

FAQ - Câu Hỏi Thường Gặp Về Naviswork

1. Navisworks có thay thế Revit không? 

Không. Revit dùng để dựng mô hình, còn Navisworks dùng để tổng hợp và rà soát các mô hình đó. Hai phần mềm bổ trợ cho nhau trong quy trình BIM.

2. Navisworks có miễn phí không? 

Có bản Navisworks Freedom miễn phí, dùng để xem và in file NWD. Các tính năng điều phối như dò xung đột nằm ở bản Manage có bản quyền.

3. Học Navisworks có cần giỏi Revit trước không? 

Không nhất thiết thành thạo Revit, nhưng nên hiểu cách dựng mô hình và nạp thuộc tính của từng bộ môn, vì Navisworks làm việc trên mô hình do các phần mềm khác tạo ra.

—————————————— 

CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG SONG ANH (SA)

Toà nhà Gia Định - 566 Quốc Lộ 13, Phường Hiệp Bình, (Thủ Đức) TP.HCM

Hotline: 0962 860 220

Email: songanh.cm1@gmail.com

Website: sa-corp.vn