EPC là hình thức chủ đầu tư giao cho một tổng thầu đảm nhận trọn thiết kế, mua sắm và thi công thông qua một hợp đồng duy nhất.
Mô hình này phù hợp khi yêu cầu đầu ra đã rõ ngay từ thiết kế cơ sở và chủ đầu tư cần sự chắc chắn về giá, tiến độ hơn quyền chỉnh sửa thiết kế chi tiết.
EPC là viết tắt của cụm từ Engineering, Procurement và Construction, có nghĩa là thiết kế, mua sắm và thi công. Trong xây dựng, đây là hình thức chủ đầu tư ký một hợp đồng với một nhà thầu để đơn vị đó đảm nhận từ bước thiết kế, mua sắm vật tư, thiết bị đến thi công, chạy thử và bàn giao.
Nhà thầu nhận hợp đồng này được gọi là tổng thầu EPC, là đầu mối duy nhất chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư. Hợp đồng thường được ký khi dự án đã có thiết kế cơ sở.
Về pháp lý, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, gọi đây là hợp đồng thiết kế, cung cấp vật tư, thiết bị và thi công xây dựng công trình. Bản thân văn bản luật không dùng chữ EPC.
Chữ EPC xuất hiện trong Nghị định 210/2026/NĐ-CP về hợp đồng xây dựng, cũng có hiệu lực từ 01/7/2026 và thay thế cho nghị định về hợp đồng năm 2015. Do nhiều tài liệu vẫn dẫn văn bản cũ nên chủ đầu tư cần đối chiếu đúng bản đang có hiệu lực.
Tổng thầu EPC sẽ đảm nhận phần thiết kế triển khai, mua sắm vật tư, thiết bị, thi công, chạy thử, đào tạo vận hành và bàn giao.
Chủ đầu tư không trực tiếp làm các phần việc này nhưng vẫn giữ quyền kiểm soát ở các mốc chính và phê duyệt thiết kế.
Theo nghị định về hợp đồng xây dựng, phạm vi của một hợp đồng EPC có thể gồm 5 nhóm việc chính sau:
Cả 5 nhóm việc trên cùng nằm trong một hợp đồng với một đầu mối duy nhất. Khi công trình vận hành thử chưa đạt, chủ đầu tư vì thế không phải đứng ra phân xử xem lỗi thuộc về thiết kế, thiết bị hay thi công.
Phần việc mà chủ đầu tư giữ lại là kiểm soát các mốc thiết kế, cung cấp thiết bị, lắp đặt, chạy thử, bàn giao và thanh toán theo từng mốc. Vì chủ đầu tư phải phê duyệt kịp thời các bước thiết kế, ban quản lý dự án vẫn cần người đủ năng lực để đánh giá hồ sơ.
EPC khác với EP, EC và chìa khóa trao tay ở số phần việc giao cho nhà thầu và ở thời điểm bắt đầu giao thầu. Cụ thể, EP không có thi công, EC gồm thiết kế và thi công, EPC có đủ cả ba phần, còn chìa khóa trao tay có thêm cả việc lập dự án.
Bảng dưới đây so sánh 4 loại hợp đồng theo phạm vi việc nhà thầu nhận và căn cứ để bắt đầu giao thầu:
| Loại hợp đồng | Nhà thầu nhận những phần việc nào | Căn cứ để bắt đầu giao thầu |
|---|---|---|
| 1. EP | Thiết kế, mua sắm và cung cấp vật tư, thiết bị, không thi công | Thiết kế cơ sở hoặc thiết kế FEED được duyệt |
| 2. EC | Thiết kế và thi công xây dựng công trình | Thiết kế cơ sở hoặc thiết kế FEED được duyệt |
| 3. EPC | Thiết kế, mua sắm, thi công, chạy thử, nghiệm thu và bàn giao | Thiết kế cơ sở hoặc thiết kế FEED được duyệt |
| 4. Chìa khóa trao tay | Lập báo cáo nghiên cứu khả thi, khảo sát, thiết kế, cung cấp thiết bị, thi công, bàn giao công trình sẵn sàng hoạt động | Nhiệm vụ thực hiện dự án, chủ trương đầu tư |
Trong bảng trên, 3 loại đầu cùng xuất phát từ thiết kế cơ sở hoặc thiết kế FEED (Front-End Engineering Design, tức thiết kế kỹ thuật tổng thể cho dự án có thiết kế công nghệ).
Riêng chìa khóa trao tay sẽ bắt đầu sớm hơn, ngay từ nhiệm vụ thực hiện dự án và chủ trương đầu tư. Ngoài ra, hợp đồng PC thì chỉ gồm cung cấp thiết bị và thi công chứ không có phần thiết kế.
Ưu điểm lớn nhất của hợp đồng EPC là giúp chủ đầu tư chỉ làm việc với một đầu mối và có mức giá, tiến độ chắc chắn hơn ngay từ lúc ký.
Đổi lại, chủ đầu tư phải nhường quyền quyết định thiết kế chi tiết và trả thêm cho phần rủi ro mà nhà thầu đã tính sẵn vào giá.
Ngoài lợi thế một đầu mối, mô hình EPC còn có 2 ưu điểm khiến nhiều chủ đầu tư cân nhắc:
Các ưu điểm trên có được là vì tổng thầu nhận thêm trách nhiệm và rủi ro về phía mình. Tuy nhiên, phần rủi ro đó sẽ quay lại với chủ đầu tư ở 3 điểm là giá hợp đồng, quyền quyết định thiết kế và chi phí khi cần thay đổi yêu cầu.
Về giá, mẫu EPC của FIDIC quy định nhà thầu phải chấp nhận toàn bộ trách nhiệm lường trước khó khăn, trừ khi hợp đồng có thỏa thuận khác. Giá hợp đồng sẽ không được điều chỉnh cho những khó khăn không lường trước.
Vì vậy, nhà thầu có kinh nghiệm thường cộng sẵn khoản dự phòng cho rủi ro nền đất và phần ngầm vào giá dự thầu, kể cả khi rủi ro đó không xảy ra.
Cơ chế này đã được luật sư Jonathan Hosie phân tích trong bài viết năm 2007 đăng trên trang của FIDIC.
Về thiết kế, do phần thiết kế triển khai được tổng thầu lập sau khi giá đã chốt nên nhà thầu dễ nghiêng về phương án có lợi về chi phí cho chính mình.
Điều này cần lưu ý nhất ở phần khung kết cấu, bởi vật tư hoàn thiện còn thay được về sau nhưng khung cột, dầm, sàn và kết cấu ngầm một khi đã chốt thì gần như không điều chỉnh được.
Bước thiết kế thi công, vốn dễ phát sinh sai sót nhất vì đây là bước lập bản vẽ chi tiết, cũng nằm trọn trong phạm vi của tổng thầu.
Về thay đổi yêu cầu, mọi điều chỉnh sau khi ký đều phải đi qua thủ tục sửa đổi hợp đồng. Đây là điểm dễ làm phát sinh chi phí và kéo dài tiến độ của dự án.
Chủ đầu tư nên chọn tổng thầu EPC khi yêu cầu đầu ra của công trình mô tả được rõ ngay từ thiết kế cơ sở, đồng thời sự chắc chắn về giá và tiến độ quan trọng hơn quyền chỉnh sửa thiết kế. Quyết định này cũng cần được chốt trước khi dự án có thiết kế kỹ thuật.
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu, hợp đồng EPC được đưa ra mời thầu trên căn cứ thiết kế cơ sở hoặc thiết kế FEED. Khi dự án đã có thiết kế kỹ thuật thì sẽ không còn tổ chức chọn nhà thầu EPC.
Cũng theo nghị định này, nhà thầu dự thầu EPC phải độc lập về pháp lý và tài chính với các đơn vị tư vấn lập, thẩm tra thiết kế FEED, quản lý dự án, giám sát và kiểm định của chủ đầu tư.
Hai quy định trên áp dụng cho dự án chọn nhà thầu theo Luật Đấu thầu, như dự án đầu tư công. Dự án tư nhân vẫn ký hợp đồng EPC trên căn cứ thiết kế cơ sở hoặc thiết kế FEED đã duyệt theo nghị định về hợp đồng xây dựng.
Có 3 trường hợp mà mô hình EPC thường phát huy ưu điểm rõ nhất:
Điểm chung của cả 3 trường hợp này là chủ đầu tư cần một kết quả cuối cùng chắc chắn hơn là quyền can thiệp vào từng bản vẽ.
Ngược lại, trên trang giới thiệu mẫu EPC bản 2017, FIDIC ghi rõ mẫu này không phù hợp khi công trình có khối lượng lớn công việc ngầm mà nhà thầu dự thầu không thể kiểm tra trước, trừ khi hợp đồng có điều khoản riêng cho điều kiện không lường trước.
Đối với công trình nhiều tầng hầm trên nền đất chưa đủ dữ liệu khảo sát, chủ đầu tư vì thế cần thận trọng khi chọn EPC.
>>> Xem thêm: Khảo Sát Địa Chất Đóng Vai Trò Gì Trong Thiết Kế Kết Cấu?
FIDIC cũng xếp vào nhóm không phù hợp đối với trường hợp chủ đầu tư muốn giám sát chặt hoặc duyệt phần lớn bản vẽ thi công. Trong các trường hợp này, FIDIC khuyến nghị dùng mẫu Yellow Book dành cho hợp đồng thiết kế và xây dựng.
EPC và tổng thầu thiết kế khác nhau ở chỗ bên nào nắm quyền quyết định thiết kế. Đối với EPC, nhà thầu vừa thiết kế vừa thi công dưới áp lực của mức giá đã chốt, còn tổng thầu thiết kế sẽ làm trọn các bộ môn cho chủ đầu tư trước khi chọn nhà thầu thi công.
Đối với nhà ở và khách sạn cao tầng, giá trị sản phẩm nằm ở kiến trúc, mặt bằng căn hộ và tiện ích, nên chủ đầu tư thường muốn giữ quyền quyết định và duyệt kỹ thiết kế.
Khi thuê riêng ba đơn vị kiến trúc, kết cấu và cơ điện, chủ đầu tư phải tự quản lý, tự kiểm tra và khó tối ưu đồng thời cả thiết kế lẫn chi phí.
Vì vậy, xung đột giữa các bộ môn thường chỉ được phát hiện khi đã bước vào thi công, lúc chi phí khắc phục cao hơn rất nhiều.
Khi lựa chọn một đơn vị tổng thầu thiết kế chịu trách nhiệm cả ba bộ môn, việc tối ưu giá trị sẽ được đưa vào ngay lúc khung cột, dầm, sàn vẫn còn thay đổi được, trong khi chủ đầu tư vẫn giữ quyền duyệt từng bước thiết kế.
Song Anh đảm nhận vai trò tổng thầu thiết kế cho công trình cao tầng, đi từ concept, thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật đến thiết kế kỹ thuật thi công, đi kèm cảnh quan, hạ tầng kỹ thuật, nội thất và dự toán. Bộ hồ sơ hoàn chỉnh này là căn cứ rõ ràng để chủ đầu tư chọn nhà thầu thi công.
>>> Xem thêm: Tổng Thầu Thiết Kế Công Trình Cao Tầng Là Gì?
Nếu dự án vẫn chọn EPC, nhiệm vụ thiết kế và thiết kế cơ sở càng rõ thì sản phẩm cuối cùng càng sát yêu cầu, như nội dung đã phân tích ở bài viết: Nhiệm Vụ Thiết Kế Đóng Vai Trò Gì Trong Dự Án Cao Tầng?
Dù lựa chọn mô hình nào, quý vị cũng nên quyết định ngay từ giai đoạn lập dự án, khi các phương án vẫn còn mở và chi phí điều chỉnh còn ở mức thấp nhất.
Tổng thầu EPC được phép thuê nhà thầu phụ nhưng vẫn chịu trách nhiệm về phần việc đó trước chủ đầu tư. Hợp đồng EPC có thể được soạn theo mẫu do Bộ Xây dựng công bố hoặc mẫu Silver Book của FIDIC, còn những hợp đồng ký trước ngày 01/7/2026 sẽ tiếp tục theo quy định cũ.
Có, tổng thầu EPC được thuê nhà thầu phụ theo thỏa thuận trong hợp đồng, nhưng chỉ được giao việc đúng với năng lực của nhà thầu phụ.
Tổng thầu vẫn phải chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư về tiến độ, chất lượng, an toàn lao động và cả những phần việc do nhà thầu phụ thực hiện.
Hợp đồng EPC có thể được soạn theo mẫu do Bộ Xây dựng công bố để tham khảo hoặc theo Silver Book của FIDIC, tức mẫu dành riêng cho EPC và chìa khóa trao tay.
Nghị định về hợp đồng xây dựng khuyến khích dùng mẫu FIDIC, NEC nhưng cần hiệu chỉnh cho phù hợp với pháp luật Việt Nam.
Không, hợp đồng đã ký trước ngày 01/7/2026 sẽ tiếp tục thực hiện theo quy định trước đó và chỉ áp dụng Luật Xây dựng mới khi xảy ra bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản.
Đối với hợp đồng ngoài dự án đầu tư công và dự án PPP, các bên được thỏa thuận để áp dụng nghị định mới.
——————————————
CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG SONG ANH (SA)
Toà nhà Park IX - số 08 Phan Đình Giót, Phường Tân Sơn Hoà, TP.HCM
Hotline: 0969 865 728
Email: tnc@sa-corp.vn
